Date of publishing:
25.9.2026
DOI: https://doi.org/10.21104/CL.2026.3.04
The Český lid provides open access to all of its content under licenseCreative Commons Attribution NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International.
Abstract:
Transformed after 1945 by resettlements, Polonisation and cultural policies, Lower Silesia is today a post-migration region in which music and identities are shaped within translocal networks. Drawing on the concept of translocality and the notion of translocal cultural heritage, the article analyses
three festivals: Festiwal Tradycji Dolnego Śląska (Festival of Lower Silesian Traditions), Wrocławskie Kluskwicki (Wrocław Stonechats), and Swojskie Granie i Śpiewanie (Homely Playing and Singing Festival of Contemporary Folk Culture). It examines the types of ensemble that perform there and the musical repertoire presented. The festivals provide an inclusive space for communities whose transmission of musical tradition has been disrupted, enabling participants to express belonging and negotiate relations between mobility and locality. They reveal a multi-layered cultural landscape in
which minority traditions and hybrid practices coexist.
Keywords
Lower Silesia, translocality, cultural heritage, traditional music festivals, folk ensembles
Article Text
References
Appadurai, Arjun. 1996. Modernity at Large: Cultural Dimensions of Globalization. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Bauman, Zygmunt. 2001. Tożsamość – jaka była, jest, i po co? In: Jawłowska, Aldona (ed.): Wokół problemów tożsamości. Warszawa: Wydawnictwo LTW: 8–25.
Berendt, Elżbieta. 2000. Powojenny kształt dolnośląskiej tradycji ludowej. In: Kłodnicki, Zygmunt (ed.): Śląsk – Schlesien – Slezsko. Przenikanie kultur. Wrocław: Muzeum Narodowe: 141–158.
Buczak, Alicja. 1989: Współczesna pieśń ludowa we wsi Krościna Wielka. In: Pietraszek, Edward (ed.): Wieś dolnośląska. Studia etnograficzne. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze: 157–189.
Burawoy, Michael – Verdery, Katherine (eds.). 1999. Uncertain Transition: Ethnographies of Change in the Postsocialist World. Lanham: Rowman & Littlefield.
Czapran, Wanda. 1987. Rola więzi krewniaczych w kształtowaniu się społeczności lokalnych na Dolnym Śląsku. In: Simonides, Dorota (ed.): Etnologia i folklorystyka wobec problemu tworzenia się nowego społeczeństwa na ziemiach zachodnich i północnych (materiały z sesji 10–11.10.1986 r.). Opole: Instytut Śląski: 59–77.
Dumin, Henryk. 2009. Folklor na scenie. Praktykowanie tradycji w warunkach współczesnej wsi. In: Berendt, Elżbieta – Dumin, Henryk (eds.): Mom jo skarb. Dolnośląskie tradycje w procesie przemian. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut: 99–120.
Dumin, Henryk. 2017. Tradycja na rozdrożach – z perspektywy regionalistycznych doświadczeń na Dolnym Śląsku. In: Trojan, Mieczysław (ed.): W kręgu tradycji kulturowych środkowo-wschodniej Europy. Tom poświęcony pamięci prof. Edwarda M. Pietraszka. Wrocław: Wydawnictwo Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego: 105–117.
Fiedor, Karol – Orzechowski Marian (eds.). 1959. Ci, co przetrwali. Wspomnienia Polaków z Dolnego Śląska. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Gacek, Gabriela – Dąbrowski, Grzegorz. 2009. Folklor muzyczny na Dolnym Śląsku. In: Berendt, Elżbieta – Dumin, Henryk (eds.): Mom jo skarb. Dolnośląskie tradycje w procesie przemian. Wrocław: Muzeum Narodowe we Wrocławiu: 151–170.
Gacek, Gabriela. 2017. Przebojowa tradycja. Rzecz o kreowaniu i promocji ludowych tradycji muzycznych na Dolnym Śląsku. Etnomuzykologia Polska 2: 75–84. [2025-12-28]. Available at: www.etno.imuz.uw.edu.pl/wp-content/uploads/7-Gacek.pdf
Gacek, Gabriela. 2019. Muzyka tradycyjna Dolnego Śląska lat 50. XX w. w nagraniach Józefa Majchrzaka. In: Jackowski, Jacek Piotr (ed.): Polska muzyka tradycyjna – dziedzictwo fonograficzne. Stan aktualny – zachowanie – udostępnianie, vol. II. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, Stowarzyszenie Liber Pro Arte: 14–49.
Hann, Chris. 2019. Postsocialist Nationalism: Rediscovering the Past in Southeast Poland (1998). In: Repatriating Karl Polanyi: Market Society in the Visegrád States. Budapest: Central European University Press: 239–267.
Herbut, Józef. 2019. Lirycznie i z humorem. Koszalin: Wydawnictwo KryWaj.
Jablonski, Jerzy. 2023. Swojskie Granie i Śpiewanie XI Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej 24.06.2023 w Smolniku [online]. [27.12.2025]. Available at: youtu.be/R1i98r90JmM
Jablonski, Jerzy. 2024. Swojskie Granie i Śpiewanie w Smolniku. 12 Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej 15.06.2024 [online]. [27.12.2025]. Available at: youtu.be/6VcBegk5AEA
Jasiewicz, Zbigniew. 1987. Rodzina a procesy integracji społeczno-kulturowej. Z etnologicznych badań na ziemiach zachodnich i północnych. In: Simonides, Dorota (ed.): Etnologia i folklorystyka wobec problemu tworzenia się nowego społeczeństwa na ziemiach zachodnich i północnych (materiały z sesji 10-11.10.1986 r.). Opole: Instytut Śląski: 37–57.
Jasiewicz, Zbigniew. 1999. Wielokulturowość na tzw. Ziemiach Odzyskanych po II wojnie światowej. Rzeczywistość i reakcja nauki. Sprawy Narodowościowe 14-15: 125–130.
Jawłowska, Aldona. 2001. Tożsamość na sprzedaż, In: Jawłowska, Aldona (ed.): Wokół problemów tożsamości. Warszawa: Literackie Towarzystwo Wydawnicze: 51–78.
Kaczocha, Włodzimierz. 1981. Rozważania nad modelem kultury socjalistycznej w Polsce. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kulka, Jerzy. 2018. 11. Festiwal Tradycji Dolnego Śląska cz. 1 [online]. [27.12.2025]. Available at: www.youtube.com/watch
Kurpiel, Anna. 2017. Dziedzictwo kulturowe mniejszości narodowych i etnicznych na Dolnym Śląsku. In: Ruchniewicz, Krzysztof (ed.): Filologia trudnego sąsiedztwa. Wrocław: Quaestio: 155–165.
Kurpiel, Anna. 2019. Translokalne dziedzictwo kulturowe Dolnego Śląska. Łódzkie Studia Etnograficzne 58: 87–100. doi.org/10.12775/LSE.2019.58.05
Majchrzak, Józef. 1955. Dolnośląskie pieśni ludowe. Wrocław: Wydział Kultury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Rozgłośnia Polskiego Radia.
Majchrzak, Józef. 1970. Dolnośląskie pieśni ludowe. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne.
Majchrzak, Józef. 1983. Polska pieśń ludowa na Dolnym Śląsku. Warszawa – Wrocław: PWN.
Majeran-Kokott, Małgorzata. 2013. Moje spotkania z folklorem. In: Berendt, Elżbieta (ed.): Mom jo skarb. Dolnośląskie świętowanie – miejsca, rzeczy, rytuały. Wrocław: Urząd marszałkowski Województwa Dolnośląskiego: 67–77.
Misiak, Władysław. 1989. Uwagi o kulturze i stylu życia społeczności wiejskich Dolnego Śląska. In: Pietraszek, Edward (ed.): Wieś dolnośląska. Studia etnograficzne. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze: 97–115.
Poniatowski, Jan. 2014. Zespół “Wiolinek” z Brzeźnicy k. Barda Śląskiego [online]. [27.12.2025]. Available at: youtu.be/kMNltGDMRLM
Reprezentacyjny Dolnośląski Zespół Pieśni i Tańca “Wrocław”. 2021. Wrocławskie kluskwicki. III przegląd chórów i solistów w repertuarze tradycyjnym [online]. [27.12.2025]. Available at: youtu.be/hZxd3Y0dH-8
Rostworowska, Magdalena. 1996. Nowi osadnicy, In: Kłodnicki, Zygmunt (ed.): Dziedzictwo kulturowe Dolnego Śląska. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego: 261–296.
Simonides, Dorota. 1987. Folklor jako odzwierciedlenie tworzenia się nowych społeczności regionalnych na ziemiach zachodnich i północnych. In: Simonides, Dorota (ed.): Etnologia i folklorystyka wobec problemu tworzenia się nowego społeczeństwa na ziemiach zachodnich i północnych (materiały z sesji 10–11.10.1986 r.). Opole: Instytut Śląski: 133–150.
Simonides, Dorota. 1988. Etnospołeczne potrzeby tworzenia się nowych regionów kulturowych na Ziemiach Zachodnich i Północnych, In: Simonides, Dorota (ed.): Symbolika regionów: studia etnologiczno-folklorystyczne. Opole: Instytut Śląski: 29–43.
Syrnyk, Jarosław. 2024. Łemkowskie rozdroże. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Thum, Gregor. 2005. Obce miasto. Wrocław 1945 i potem. Wrocław: Via Nova.
Topp, Izolda. 2008. Kultura posttradycyjna? O tradycji w kulturze współczesnej. In: Kluszczyński, Ryszard Waldemar – Zeidler-Janiszewska Anna (eds.): Perspektywy badań nad kulturą. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego: 119–132.
Verdery, Katherine. 1996. What Was Socialism, and What Comes Next? Princeton: Princeton University Press.